İçeriğe atla
Büklüm Cd. No:72, Çankaya / Ankara
Kürtaj

Kürtaj Kararını Kim Verir, Nasıl Verilir?

Karar zaman baskısı altında veriliyor ve çoğu zaman yalnız veriliyor. Kararı kimin verdiği, seçeneklerin neler olduğu ve görüşmede nelerin konuşulduğu.

Yazan: Op. Dr. Kübra Sevim Pehlivan ·Yayın: 14 Eylül 2026 ·Güncelleme: 12 Kasım 2026 ·Tıbbi inceleme: 14 Eylül 2026 ·13 dk okuma
Kısa cevap

Karar, gebe olan kişinin kendisine aittir. Yasal süre sınırlı olduğu için erken başvurmak, karar için daha çok zaman bırakır. Görüşmede seçeneklerin tamamı, tıbbi bilgiler ve süreç tarafsız biçimde anlatılır; yönlendirme yapılmaz. Baskı altında verilen karar geçerli bir rıza sayılmaz.

Bu başlıkta yazılanların çoğu ya tıbbi ayrıntıya ya da tartışmaya odaklanıyor. Oysa başvuran kişinin asıl ihtiyacı çoğu zaman daha sade: “Kararı nasıl vereceğim ve ne kadar zamanım var?”

Kararı kim verir?

Karar, gebe olan kişinin kendisine aittir. Hekimin görevi karar vermek ya da yönlendirmek değil; tıbbi durumu, seçenekleri ve her birinin sonuçlarını anlaşılır biçimde anlatmaktır. Yasal çerçevede aranan rıza koşulları ayrı bir konudur ve yasal süre ve haklar sayfasında ele alınıyor; ancak bu koşulların varlığı, kararın kime ait olduğunu değiştirmez.

Zaman gerçekten kısıtlı

Türkiye'de isteğe bağlı sonlandırma için yasal bir haftalık sınır vardır ve bu süre son adet tarihine göre hesaplanır. Pek çok kişi gebeliğini fark ettiğinde sürenin bir bölümü çoktan geçmiş olur. Bu nedenle şunu açıkça söylemek gerekir: başvuruyu ertelemek, karar süresini kısaltır. Erken başvurmak, işlem yaptırmayı kabul etmek anlamına gelmez; yalnızca haftanın kesinleşmesini ve seçeneklerin açık kalmasını sağlar. Gebelik haftası ultrasonla belirlenir; ev testleri ve hesaplamalar yanılabilir.

Yasal süre nasıl hesaplanır?

Bu, en sık yanlış hesaplanan başlıktır ve yanlış hesap doğrudan hak kaybına yol açar.

Gebelik haftası, son âdet kanamasının ilk gününden itibaren sayılır; döllenme tarihinden değil. Bu nedenle kişi gebeliğini fark ettiğinde çoğunlukla dördüncü-beşinci hafta çoktan geçmiş olur. Testin pozitif çıktığı gün "birinci hafta" değildir.

Hesabın ikinci ayrıntısı şudur: son âdet tarihine göre yapılan hesap yanılabilir. Döngüsü düzensiz olan, yakın zamanda hormonal yöntem bırakmış ya da emziren kişilerde yumurtlama beklenenden geç olabilir. Bu nedenle hafta ultrasonla kesinleştirilir ve karar bu ölçüme göre verilir.

Üçüncüsü pratiktir: işlem öncesinde görüşme, tetkik ve gerekiyorsa düşünme süresi vardır. Yani son günde başvurmak, süreyi fiilen kullanamamak anlamına gelebilir.

Bu üç nedenle erken başvurmak önemlidir. Erken başvurmak işlem yaptırmayı kabul etmek değildir; yalnızca haftanın kesinleşmesini ve seçeneklerin açık kalmasını sağlar. Yasal çerçevenin ayrıntısı kürtajda yasal süre ve haklar sayfasındadır.

Görüşmede neler konuşulur?

  • Gebeliğin kaçıncı haftada olduğu ve rahim içinde yerleşip yerleşmediği
  • Sağlık durumunuz, kullandığınız ilaçlar ve varsa kronik hastalıklar
  • Seçeneklerin tamamı ve her birinin tıbbi sonuçları
  • İşlemin nasıl yapıldığı, anestezi biçimi ve iyileşme süreci
  • Riskler ve hangi durumda hangi belirtiyle başvurulacağı
  • Sonrasında korunma yöntemi planı
  • Mahremiyetin nasıl korunduğu

Bu görüşmede karar vermek zorunda değilsiniz. “Düşünüp döneceğim” demek, tıbbi süreçte olağan ve saygı görmesi gereken bir yanıttır.

Seçenekler nelerdir?

Görüşmede üç seçenek de adıyla konuşulur. Gebeliği sürdürmek: takip başlatılır, tetkikler planlanır, sosyal ve ekonomik destek mekanizmaları gerekiyorsa anlatılır. Gebeliği sürdürüp evlat edindirmek: hukuki bir süreçtir ve gebelik takibi sürdürülürken ilgili kurumlara yönlendirme yapılır. Sonlandırmak: yasal hafta sınırı içinde, uygun yöntemle. Bu üçünün tıbbi sonuçları farklıdır ve hiçbiri diğerinin önüne konarak anlatılmaz. Hangi seçeneği sorarsanız sorun, yanıtı aynı ayrıntıda almayı bekleyin; bir seçeneği geçiştiren ya da yalnızca birini anlatan bir görüşme eksik bir görüşmedir.

Baskı altında karar

Kararın eş, aile ya da başka biri tarafından dayatıldığı durumlar seyrek değildir. Tıbbi açıdan tablo nettir: baskı altında alınan onay geçerli bir rıza sayılmaz. Görüşmenin bir bölümünün yalnız yapılmasını isteyebilirsiniz; bunu talep etmek olağandır ve gerekçe göstermeniz gerekmez. Kendinizi güvende hissetmediğiniz bir durumda bunu hekiminize söyleyin.

Rıza koşulları neleri kapsar?

Bu başlık sık karıştırılır ve yanlış bilgi kararı doğrudan etkiler.

Kural olarak gebe olan kişinin kendi izni aranır. Evli kişilerde isteğe bağlı sonlandırma için eşin de rızası aranır; bu koşul 2827 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Önemli ayrım şudur: bu koşul yalnızca isteğe bağlı sonlandırma için geçerlidir. Gebeliğin sürdürülmesinin annenin hayatını tehdit ettiği ya da ağır bir sonuç doğuracağı durumlarda kanun eşin rızasını aramaz; acil hâllerde de izin koşulu aranmaz.

Küçüklerde küçüğün rızası ile birlikte velisinin izni gerekir. Vesayet altındaki ve reşit olmayan ya da ayırt etme gücü bulunmayan kişilerde, kişinin ve vasisinin rızasına ek olarak sulh hâkiminin izni aranır.

Bu koşulların varlığı, kararın kime ait olduğunu değiştirmez: karar gebe olan kişinindir. Bir başkasının baskısıyla imzalanan onay, geçerli bir rıza sayılmaz. Görüşmenin bir bölümünün yalnız yapılmasını istemek bu nedenle olağandır.

Maddi ve sosyal destek

Kararın bir bölümü tıbbi değil, yaşamsal koşullarla ilgilidir ve bu başlığın görüşmede konuşulabileceğini bilmek önemlidir.

Gebeliği sürdürmeyi düşünüyorsanız sorulabilecekler şunlardır: gebelik takibinin nerede ve hangi sıklıkta yapılacağı, çalışıyorsanız izin ve rapor hakları, doğum sonrası izinler, emzirme dönemindeki düzenlemeler ve sosyal yardım mekanizmaları. Çalışma hayatına ilişkin haklar gebelik takibi sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Evlat edindirme seçeneği hukuki bir süreçtir; gebelik takibi sürdürülürken ilgili kurumlara yönlendirme yapılır. Bu seçeneğin sorulması, diğerlerinden daha az ayrıntıyla yanıtlanmamalıdır.

Şiddet, baskı ya da güvenlik sorunu varsa öncelik buradadır: Sosyal Destek Hattı 183, acil durumlarda 112 ve 155 aranabilir; Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri koruma tedbirleri konusunda destek verir.

Karar veremiyorsanız

Kararsızlık bir kusur değildir. İşe yarayan birkaç yaklaşım vardır: kararı tek bir ana sıkıştırmak yerine iki ayrı günde düşünmek; seçenekleri kendi yaşamınızdaki somut koşullarla birlikte yazmak; güvendiğiniz bir kişiyle konuşmak; ve en önemlisi, tıbbi bilgiyi doğru kaynaktan almak. Kararsızlığın önemli bir bölümü, yanlış bilgiden kaynaklanan korkularla ilgilidir — örneğin işlemin kısırlık yapacağı inancı. Bu konuyu kürtaj kısırlık yapar mı yazısında kaynaklarıyla ele aldım.

Tıbbi gereklilik nedeniyle gündeme gelen durumlar

Bazı başvurular isteğe bağlı değildir: gebeliğin kendiliğinden sonlanması, bebeğin kalp atışının izlenmemesi, boş gebelik ya da annenin sağlığını tehdit eden durumlar. Bunlar farklı bir yol izler ve yasal hafta sınırı bu durumlar için aynı biçimde uygulanmaz. Boş gebelik ve missed abortus sayfasında bu tablolar anlatılıyor. Kayıp yaşayan kişilerde karar, “isteyip istememe” değil, hangi yöntemle ilerleneceğidir.

Görüşmeye giderken

Son adet tarihinizi, varsa önceki gebelik ve ameliyatlarınızı, kullandığınız ilaçları ve kan grubunuzu not edin. Kan grubu önemlidir: Rh negatifseniz Anti-D iğnesi konusu gündeme gelir. Yanınızda güvendiğiniz biri olsun isterseniz getirebilirsiniz; istemiyorsanız yalnız gelmeniz de tamamen olağandır.

Sonrasını da karara dahil edin

Karar yalnızca işlem günüyle ilgili değildir. Sonrasında iyileşme süreci, ilk adetin ne zaman geleceği ve korunma yöntemi de plana dahildir. Yumurtlama ilk adetten önce başlayabildiği için korunma kararının erken verilmesi gerekir. Bu başlıklar vakum aspirasyon sayfasındaki iyileşme takviminde yer alıyor.

Görüşme nasıl yürütülmelidir?

Kararın sağlıklı verilebilmesi, görüşmenin nasıl yürütüldüğüne doğrudan bağlıdır. Beklenmesi gereken çerçeve şudur:

  • Yargısız bir dil: Başvuru nedeniniz sorgulanmaz, geçmişinizi anlatmanız beklenmez.
  • Eşit ayrıntı: Üç seçenek de aynı ayrıntıda anlatılır; biri geçiştirilmez.
  • Anlaşılır bilgi: Tıbbi terimler açıklanır; anlamadığınız bir şey kaldıysa tekrar sorabilirsiniz.
  • Yazılı bilgi: Önemli başlıklar yazılı olarak verilir; onam metni okunmak üzere elinize verilir.
  • Zaman: Aynı görüşmede karar vermek zorunda değilsiniz; "düşünüp döneceğim" olağan bir yanıttır.
  • Yalnız görüşme: Bir bölümünün yalnız yapılmasını isteyebilirsiniz; gerekçe göstermeniz gerekmez.

Bu çerçevenin dışına çıkan bir görüşme — aceleye getirilmek, tek seçeneğin anlatılması, soruların geçiştirilmesi — ikinci bir görüş almak için yeterli nedendir. Hasta hakları mevzuatı bu hakkı tanır.

Mahremiyet kaygısı kararı etkiliyorsa

Başvuruyu geciktiren en yaygın nedenlerden biri, "öğrenilir mi" kaygısıdır. Bu kaygının yanıtı nettir: sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir, hekimin sır saklama yükümlülüğü vardır ve yakınlara bilgi verilmez.

Uygulamada netleştirilebilecek ayrıntılar şunlardır: size hangi numaradan ulaşılacağı ve mesajda ne yazacağı, randevu kaydında hangi ifadenin kullanılacağı, refakatçinizin hangi aşamalarda yanınızda olacağı, raporların nasıl teslim edileceği ve ödeme biçiminin nasıl görüneceği. Bunları baştan konuşmak, sonradan çıkabilecek sorunları önler.

Kendi tarafınızda alınabilecek önlemler de vardır: telefonda bildirim önizlemelerini kapatmak, randevuyu paylaşılan bir takvime yazmamak ve ortak kullanılan cihazlarda arama geçmişi bırakmamak. Ayrıntılar kürtajda mahremiyet sayfasındadır.

Bu kaygı nedeniyle başvuruyu ertelemek, yasal süre işlediği için doğrudan seçenek kaybına yol açar. Kaygıyı gidermenin yolu beklemek değil, görüşmede açıkça sormaktır.

Karar verirken işe yarayan sorular

Kararsızlık bir kusur değildir ve çoğu zaman bilgi eksikliğinden beslenir. Kendinize sorabileceğiniz sorular şunlardır:

  1. Bu kararı ben mi veriyorum, yoksa bir başkasının beklentisine mi uyuyorum?
  2. Hangi bilgiden emin değilim; bunu kime sorabilirim?
  3. Korkularımın hangisi tıbbi bilgiye, hangisi duyduğum bir anlatıya dayanıyor?
  4. Bir hafta sonra aynı şeyi düşünür müyüm; bu süre bana ne kazandırır, ne kaybettirir?
  5. Hangi seçeneği düşündüğümde rahatlıyorum, hangisini düşündüğümde kaçınıyorum?
  6. Kararımı kiminle paylaşmak istiyorum, kiminle paylaşmak zorunda değilim?

Dördüncü soru özellikle önemlidir: yasal süre işlediği için beklemenin de bir bedeli vardır. Bu nedenle "düşünmek" ile "ertelemek" arasındaki farkı görmek gerekir; düşünme süresi planlanmış ve sınırlıysa karar kalitesini artırır, belirsizse seçenekleri daraltır.

Kararı etkileyen tıbbi bilgiler

Karar verirken bilinmesi gereken, doğrudan tıbbi birkaç başlık vardır ve bunlar görüşmede açıkça sorulabilir.

Gebeliğin yerleşimi: Gebeliğin rahim içinde olduğunun ultrasonla görülmüş olması gerekir. Rahim dışı bir yerleşim söz konusuysa süreç tümüyle farklıdır ve beklemez; ayrıntı dış gebelik sayfasındadır.

Kan grubu: Rh negatifseniz koruyucu iğne konusu gündeme gelir ve bu, sonraki gebelikleri ilgilendirir. Ayrıntı kan uyuşmazlığı ve anti-D iğnesi yazısındadır.

Kullandığınız ilaçlar: Kan sulandırıcılar, bazı kronik hastalık ilaçları ve bitkisel takviyeler işlemi ve kanamayı etkiler; mutlaka bildirilmelidir.

Eşlik eden hastalıklar: Kanama bozukluğu, kontrolsüz tansiyon, şeker hastalığı ve kalp hastalıkları hazırlığı değiştirir.

Bu dört başlık netleşmeden verilen bir karar eksik bilgiye dayanır. Hepsi ilk görüşmede sorulabilir ve yanıtları işlem planını doğrudan belirler.

Yanlış bilgiden kaynaklanan korkular

Kararsızlığın önemli bir bölümü, doğru olmayan bilgilere dayanır. En sık karşılaşılan üçü şunlardır:

"İşlem kısırlık yapar." Günümüzde kullanılan vakum aspirasyon yönteminin doğurganlığı azalttığına dair bir kanıt yoktur. Doğurganlığı asıl tehdit eden, tedavi edilmeyen enfeksiyon ve tekrarlanan girişimlerdir. Ayrıntısı kürtaj kısırlık yapar mı yazısındadır.

"Bir daha hiç âdet görmem." İlk âdet çoğunlukla dört-altı hafta içinde gelir. Âdetin hiç gelmemesi ya da çok azalması değerlendirilmesi gereken bir bulgudur, beklenen bir sonuç değildir.

"Herkes öğrenir." Sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir; hekimin sır saklama yükümlülüğü vardır ve yakınlara bilgi verilmez. Ayrıntılar kürtajda mahremiyet sayfasındadır.

Karardan sonra duygusal süreç

Hangi karar verilirse verilsin, sonrasında duygusal bir dönem yaşanması olağandır ve bu, kararın yanlış olduğu anlamına gelmez. Rahatlama, üzüntü, suçluluk ve bunların aynı anda hissedilmesi hepsi bildirilen tepkilerdir.

Hormon düzeylerindeki hızlı değişim de bu dönemi etkiler. Belirtiler genellikle birkaç hafta içinde geriler. İki haftadan uzun süren, günlük yaşamı zorlaştıran bir durum varsa destek almak gerekir; bu bir zayıflık değildir. Ayrıntı kürtaj sonrası duygusal süreç yazısındadır.

Sık yanlış bilinenler

Yanlış

Karara hekim karar verir.

Doğru

Karar gebe olan kişinindir; hekim bilgilendirir ve süreci yürütür.

Yanlış

Başvurmak işlemi kabul etmek demektir.

Doğru

Başvuru yalnızca değerlendirme içindir; karar sizde kalır.

Yanlış

Gebelik haftasını adet tarihinden hesaplamak yeterlidir.

Doğru

Hafta ultrasonla kesinleştirilir; hesaplama yanılabilir ve yasal süre buna bağlıdır.

Yanlış

Baskıyla imzalanan onam geçerlidir.

Doğru

Baskı altında alınan onay geçerli bir rıza sayılmaz.

Yanlış

Düşünmek için istenen süre hekimi rahatsız eder.

Doğru

Düşünme talebi tıbbi süreçte olağandır ve saygı görmelidir.

Sık sorulan sorular

Karar vermek için ne kadar zamanım var?

İsteğe bağlı sonlandırmada yasal bir hafta sınırı vardır ve süre son adet tarihine göre işler. Bu nedenle erken başvurmak karar süresini uzatır.

Görüşmede karar vermek zorunda mıyım?

Hayır. Bilgilendirme yapıldıktan sonra düşünmek için zaman isteyebilirsiniz.

Eşim istemiyorsa ne olur?

Yasal rıza koşulları ayrı bir konudur ve yasal süre ve haklar sayfasında açıklanmıştır. Ancak kararın size ait olduğu ve baskı altında rızanın geçerli olmadığı değişmez.

Görüşmeyi yalnız yapabilir miyim?

Evet. Görüşmenin bir bölümünün yalnız yapılmasını isteyebilirsiniz; gerekçe göstermeniz gerekmez.

Kararsızım, bu normal mi?

Kararsızlık sık görülür. Doğru tıbbi bilgi ve zaman, kararsızlığın önemli bir bölümünü azaltır.

Kayıtlarım kimlerin eline geçer?

Sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir ve hekimin sır saklama yükümlülüğü vardır. Ayrıntılar kürtajda mahremiyet sayfasındadır.

İşlem yaptırmamaya karar verirsem ne olur?

Gebelik takibi başlatılır ve gerekli tetkikler planlanır. Bu da tamamen sizin kararınızdır.

Yaşım on sekizin altında, süreç nasıl işler?

On sekiz yaş altında yasal temsilcinin rızası aranır. Bu durumda başvurunun nasıl yürüyeceğini görüşmede ayrıntılı anlatırım.

Gebelik haftası nasıl hesaplanır?

Son âdet kanamasının ilk gününden itibaren sayılır, döllenme tarihinden değil. Bu nedenle gebelik fark edildiğinde birkaç hafta çoktan geçmiş olur. Hafta ultrasonla kesinleştirilir.

Eşimin rızası her durumda gerekir mi?

Hayır. Evli kişilerde eşin rızası yalnızca isteğe bağlı sonlandırma için aranır. Gebeliğin annenin hayatını tehdit ettiği durumlarda ve acil hâllerde kanun bu koşulu aramaz.

Kaynaklar

  1. 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ve Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük.
  2. World Health Organization. Abortion care guideline. Geneva: WHO; 2022 (counselling and informed decision-making).
  3. Hasta Hakları Yönetmeliği (bilgilendirme, rıza ve mahremiyet hükümleri).
  4. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists / NICE. Abortion care (NG140) — information and decision support.
  5. 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun, m. 5 ve m. 6. Resmî metin: mevzuat.gov.tr.
  6. Hasta Hakları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 01/08/1998, Sayı: 23420 (değişiklikleriyle).
Op. Dr. Kübra Sevim Pehlivan
Yazar

Op. Dr. Kübra Sevim Pehlivan

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Randevu Al

İlgili sayfalar

İlgili yazılar

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi kararları yalnızca muayene sonrasında, sizinle birlikte verilir.