Cinsel ilişki yaşamamış kişilerde jinekolojik muayene
Muayene, içeriden yapılmak zorunda değildir. Karın üzerinden ultrason çoğu durumda yeterlidir; hangi şikâyette hangi yöntem kullanılır?
Cinsel ilişki yaşamamış kişilerde jinekolojik değerlendirme çoğunlukla karın üzerinden ultrasonla yapılır; içeriden muayene rutin değildir. Akıntı, ağrı, adet düzensizliği gibi şikâyetler bu yolla araştırılabilir. Muayenenin kapsamı önceden anlatılır ve onayınız alınır; istemediğiniz bir işlem yapılmaz.
“Bakireyim, muayene olabilir miyim?” sorusu, hekime başvurmayı geciktiren en yaygın engellerden biridir. Cevap nettir: olabilirsiniz ve muayenenin biçimi size göre planlanır.
Muayene nasıl planlanır?
Değerlendirme şikâyete göre kurgulanır. Cinsel ilişki yaşamamış kişilerde içeriden muayene rutin değildir. Çoğu durumda karın üzerinden yapılan ultrason rahim ve yumurtalıklar hakkında yeterli bilgi verir. Bunun için mesanenin dolu olması istenir.
Hangi şikâyette ne yapılır?
- Akıntı, kaşıntı, koku: öykü alınır; gerekirse dış bölgeden ya da girişe dokunmadan alınan örnekle inceleme yapılır.
- Adet düzensizliği, gecikme: ultrason ve hormon tetkikleri yeterlidir.
- Kasık ağrısı, kist şüphesi: karın üzerinden ultrason ilk basamaktır.
- Adet başlamaması, her ay tekrarlayan ağrı: dış genital bölgenin gözle değerlendirilmesi gerekebilir; nedeni önceden anlatılır.
- Aşı ve tarama: HPV aşısı cinsel ilişki öncesinde en etkilidir. Smear taraması ise cinsel ilişki sonrasında önerilir; bu konuda smear ve HPV sayfasına bakabilirsiniz.
Onam ve mahremiyet
Muayenenin kapsamı önceden anlatılır ve onayınız alınır. İstemediğiniz bir işlem yapılmaz; muayene sırasında istediğiniz an durdurabilirsiniz. Odada yalnızca gerekli kişiler bulunur. On sekiz yaş altındaki kişilerde veli onayı gerekir; buna rağmen gencin bilgilendirilmesi ve rızasının alınması esastır.
Üçüncü kişilerin talebi
Aile, eş ya da başka bir kişi tarafından istenen “kontrol” talepleri karşılanmaz. Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler kuruluşları bu tür muayenelerin hiçbir koşulda yapılmamasını önerir; Türkiye'de de rızaya dayanmayan genital muayene ceza hukukunun konusudur. Ayrıntılar bu sayfada.
Kayıtlar
Muayene kaydına tıbbi bulgular yazılır; cinsel öykü hakkında hüküm yazılmaz. Kayıtların mahremiyeti mevzuatla korunur. Kendi kayıtlarınızın kopyasını isteme hakkınız vardır.
Randevu öncesi hazırlık
- Son adet tarihinizi not edin.
- Kullandığınız ilaçları yazın.
- Ultrason istenebileceği için randevudan bir saat önce su içip mesanenizi doldurun.
- Sorularınızı önceden yazmak, görüşmeyi kolaylaştırır.
Sık yanlış bilinenler
Bakireler jinekolojik muayene olamaz.
Olabilir. Muayene, içeriden yapılmak zorunda değildir.
Ultrason mutlaka içeriden yapılır.
Karın üzerinden yapılan ultrason çoğu durumda yeterlidir.
Akıntı şikâyeti için içeriden muayene şarttır.
Örnek alma ve değerlendirme, girişe dokunmadan da yapılabilir.
Aile isterse muayene yapılır.
Üçüncü kişilerin talebiyle muayene yapılmaz; karar kişinin kendisine aittir.
Sık sorulan sorular
Muayene olurken kızlık zarım zarar görür mü?
İçeriden muayene rutin olarak yapılmadığı için böyle bir durum beklenmez.
Ultrason nasıl yapılır?
Karın üzerinden, jel sürülerek yapılır. Mesanenin dolu olması görüntü kalitesini artırır.
Akıntı şikâyetim var, nasıl inceleniyor?
Öykü ve gerekirse dış bölgeden alınan örnekle. Çoğu enfeksiyon bu şekilde ayırt edilebilir.
Smear yaptırmalı mıyım?
Smear taraması cinsel ilişki sonrasında önerilir. Cinsel ilişki yaşamamış kişilerde rutin değildir.
HPV aşısı olabilir miyim?
Evet. Aşının en etkili olduğu dönem cinsel ilişki öncesidir.
Muayene sırasında istemediğim bir şey olursa?
İstediğiniz an durdurabilirsiniz. Onayınız olmadan hiçbir işlem yapılmaz.
Ailem muayene sonucunu öğrenir mi?
On sekiz yaşından büyükseniz bilgileriniz sizin izniniz olmadan paylaşılmaz.
Muayeneye yalnız gelmeli miyim?
Tercih sizindir. Yanınızda birinin olmasını isteyebilir ya da istemeyebilirsiniz.
Ergen çocuğum için nasıl bir muayene yapılır?
Şikâyete göre planlanır, mahremiyet önceliklidir ve gencin de bilgilendirilmesi esastır.
Kaynaklar
- Dünya Sağlık Örgütü, BM Kadın Birimi, BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği. Eliminating virginity testing: an interagency statement. 2018.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. The Initial Reproductive Health Visit. Committee Opinion No. 811.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 287.
İlgili sayfalar
İlgili yazılar
Mol gebelik ve kimyasal gebelik: farkı nedir?
İkisi de erken gebelik dönemine ait, ancak tümüyle farklı iki durumdur. Biri yakın takip gerektiren bir doku hastalığı, diğeri çok erken bir gebelik kaybıdır.
G noktası ve “G-shot”: bilimsel dayanak var mı?
G noktası ayrı bir organ olarak gösterilememiştir. Dolgu ya da plazma enjeksiyonlarının cinsel doyumu artırdığına dair güvenilir kanıt bulunmuyor.
Genital bölgede kararma ve “beyazlatma”
Genital bölgede renk koyulaşması çoğunlukla normaldir. Hangi durumda tıbbi bir neden aranır, beyazlatma uygulamaları hakkında ne biliniyor?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi kararları yalnızca muayene sonrasında, sizinle birlikte verilir.
