# Smear ve HPV: Testte HPV Çıkarsa Ne Olur? > Kaynak: https://drkubrasevimpehlivan.com/smear-ve-hpv > Yazar: Op. Dr. Kübra Sevim Pehlivan — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı > Tıbbi inceleme: 2026-07-27 > Son güncelleme: 2026-11-11 Rahim ağzı taramasında smear ve HPV testi: tarama sıklığı, anormal sonucun anlamı, kolposkopi süreci ve HPV aşısı hakkında sade bir rehber. ## Kısa cevap Smear ve HPV testi, rahim ağzı kanserinin öncü hücre değişikliklerini belirti ortaya çıkmadan yakalamak için yapılır. Ülkemizde ulusal tarama programı 30-65 yaş arası kadınlara beş yılda bir HPV temelli tarama önerir. Anormal sonuç genellikle kanser değil, izlem ya da kolposkopi gerektiren bir değişiklik anlamına gelir. ## Smear ve HPV testi ne işe yarar? Rahim ağzı kanseri, yavaş gelişen ve öncü değişiklikleri yıllar önce fark edilebilen bir hastalıktır. Tarama testlerinin amacı kanseri bulmak değil, kansere dönüşmeden önceki hücre değişikliklerini yakalamaktır. Bu nedenle tarama, şikâyeti olmayan sağlıklı kişilere yapılır. **Smear**, rahim ağzından alınan hücrelerin mikroskopta incelenmesidir. **HPV testi** ise hücre değişikliğine yol açabilen virüsün varlığını arar. İkisi aynı örnekten çalışılabilir; hangi testin öncelikli olduğu yaşa ve uygulanan tarama programına göre belirlenir. ## HPV nedir, neden bu kadar yaygın? HPV, cinsel yolla bulaşan çok yaygın bir virüs ailesidir. Yüzden fazla tipi vardır; bunların bir bölümü siğil yapar, bir bölümü ise rahim ağzı hücrelerinde değişikliğe yol açabilir. Cinsel yaşamı olan kadın ve erkeklerin büyük çoğunluğu yaşamlarının bir döneminde bu virüsle karşılaşır. Kritik nokta şudur: **HPV ile karşılaşmak hastalık anlamına gelmez.** Bağışıklık sistemi virüsü çoğu zaman kendiliğinden temizler. Sorun, yüksek riskli tiplerden birinin uzun yıllar boyunca aynı bölgede kalıcı olmasıdır; kanser bu uzun sürecin sonunda gelişir. Bu yüzden bir HPV pozitifliği paniğe değil, plana işaret eder. ## Tarama sıklığı: Türkiye'deki uygulama Ülkemizde Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü ulusal tarama programı, 30-65 yaş arasındaki kadınlara beş yılda bir HPV temelli tarama önerir. Test negatifse bir sonraki tarama beş yıl sonrasına planlanır. Bu aralık, hastalığın yavaş gelişmesine dayanır; daha sık test yapmak ek koruma sağlamaz. Otuz yaşın altındaki kadınlarda HPV taraması ulusal programın parçası değildir; bu yaşlarda virüs sık bulunur ve çoğunlukla kendiliğinden temizlenir. Bu grupta hekiminiz, kişisel öykünüze göre farklı bir izlem önerebilir. Bazı durumlarda tarama aralığı kişiye özel olarak kısaltılır: daha önce anormal sonuç alınmışsa, bağışıklık sistemini baskılayan bir durum ya da tedavi varsa, rahim ağzına yönelik bir işlem geçirilmişse izlem programın genel aralığından farklı yürütülür. Şikâyeti olan bir kişide yapılan inceleme ise tarama değildir; ilişki sonrası kanama, ara kanama ya da uzun süren kötü kokulu akıntı varsa, tarama zamanı gelmemiş olsa bile muayene gerekir. Kanama düzenindeki değişiklikler için [adet düzensizliği](/adet-duzensizligi) sayfasına da bakabilirsiniz. ## Anormal sonuç ne demek? Anormal bir sonuç, çoğu zaman kanser değil, izlenmesi gereken bir hücre değişikliği anlamına gelir. Sık karşılaşılan durumlar şunlardır: - **HPV pozitif, hücre incelemesi normal:** Virüs var ama hücrelerde değişiklik yok. Genellikle belirli bir süre sonra kontrol önerilir; virüsün temizlenip temizlenmediğine bakılır. - **Önemi belirsiz hücre değişiklikleri:** Hücreler tam normal değil ama anlamlı bir bozulma da yok. HPV sonucuna göre kontrol ya da ileri inceleme planlanır. - **Hafif derecede değişiklik:** Çoğu kendiliğinden geriler; izlem ya da kolposkopi önerilebilir. - **Orta-ileri derecede değişiklik:** Kolposkopi ve biyopsi gerekir. Bu değişiklikler tedavi edilebilir ve kansere ilerlemeden durdurulabilir. - **Yetersiz örnek:** Sonuç değil, teknik bir durumdur. Testin tekrarlanması istenir. Hangi sonuç çıkarsa çıksın, bir sonraki adım bellidir ve hekiminiz size yazılı olarak anlatır. Anormal sonuç aldıysanız acele etmeniz gereken tek şey randevu almaktır; süreç gün değil hafta ölçeğinde planlanır. ## Sonuç raporundaki kısaltmalar ne demek? Smear sonucu çoğunlukla kısaltmalarla yazılır ve bu kısaltmalar kaygı yaratır. Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan ifadelerin karşılığını verir. | Kısaltma | Anlamı | Genel yaklaşım | | --- | --- | --- | | NILM | Hücrelerde değişiklik yok | Programa göre bir sonraki tarama | | ASC-US | Önemi belirsiz hücre değişikliği | HPV sonucuna göre kontrol ya da kolposkopi | | LSIL | Hafif derecede değişiklik | Çoğu geriler; izlem ya da kolposkopi | | ASC-H | İleri değişiklik dışlanamıyor | Kolposkopi | | HSIL | Orta-ileri derecede değişiklik | Kolposkopi ve biyopsi | | AGC | Salgı yapan hücrelerde değişiklik | Kolposkopi ve rahim içi değerlendirme | | CIN 1 | Biyopside hafif değişiklik | Çoğunlukla izlem | | CIN 2-3 | Biyopside ileri değişiklik | Tedavi; kansere ilerlemeden durdurulur | Bu kısaltmaların hiçbiri kanser tanısı değildir. CIN 2 ve 3, kansere dönüşme olasılığı taşıyan öncü değişikliklerdir ve tedavi edilebilir. Raporunuzda anlamadığınız bir ifade varsa, kontrol görüşmesine yazılı olarak getirmeniz en pratik yoldur. ## HPV tipi 16 ya da 18 çıkarsa ne olur? HPV testi yalnız pozitif ya da negatif sonuç vermez; birçok laboratuvar yüksek riskli tipler arasından 16 ve 18 numaralı tipleri ayrıca bildirir. Bunun nedeni, rahim ağzı kanserlerinin önemli bir bölümünden bu iki tipin sorumlu olmasıdır. Bu iki tipten biri saptandığında, hücre incelemesi normal olsa bile doğrudan kolposkopi önerilir. Diğer yüksek riskli tiplerde ise hücre incelemesinin sonucuna bakılır: hücreler normalse genellikle bir yıl sonra kontrol planlanır, değişiklik varsa kolposkopiye geçilir. Bu ayrım, gereksiz işlemlerden kaçınırken riskli grubu erken yakalamayı amaçlar. Pozitif bir HPV sonucu, virüsün ne zaman alındığını göstermez. Yıllar önce karşılaşılmış ve sessiz kalmış bir virüs de aynı sonucu verir; bu nedenle sonuç, ilişkilerle ilgili bir çıkarım aracı değildir. ## Kolposkopi nedir? Kolposkopi, rahim ağzının büyüteçli bir cihazla ayrıntılı incelenmesidir. Muayene masasında, olağan jinekolojik muayeneye benzer biçimde yapılır. Rahim ağzına özel sıvılar uygulanır; bu sıvılar şüpheli alanların belirginleşmesini sağlar. Şüpheli bir alan görülürse oradan küçük bir doku örneği alınır. İşlem genellikle on beş dakika kadar sürer. Biyopsi sırasında kısa süreli, adet sancısına benzer bir kramp hissedilebilir. Sonrasında birkaç gün lekelenme ve koyu renkli akıntı olabilir; bu beklenen bir durumdur. Biyopsi sonucu çıkana kadar geçen sürede yapılacak tek şey beklemektir; sonuç birlikte değerlendirilir ve gerekiyorsa tedavi planlanır. ## Hücre değişikliği saptanırsa ne yapılır? Biyopside anlamlı bir değişiklik bulunduğunda iki yol vardır: izlem ya da değişmiş dokunun çıkarılması. Hafif değişikliklerde beklemek çoğu zaman doğru seçimdir, çünkü bu değişikliklerin önemli bölümü kendiliğinden geriler. Daha ileri değişikliklerde ise rahim ağzındaki ince bir doku katmanının çıkarıldığı ya da bu alanın dondurularak veya ısıyla yok edildiği işlem grupları uygulanır. İşlemler genellikle ayaktan, lokal uyuşturma ile yapılır ve kısa sürer. Bu işlemlerden sonra gebe kalma olasılığı çoğu kişide değişmez; ancak çıkarılan dokunun miktarına göre sonraki gebeliklerde izlem biraz daha yakından yapılabilir. Bu nedenle işlem öncesinde gebelik planınızı hekiminize söylemeniz önemlidir. İşlem sonrası izlem bırakılmaz: değişikliğin tekrarlamadığını görmek için belirli aralıklarla kontrol testleri istenir ve bu takvim ulusal tarama programının genel aralığından farklıdır. ## HPV aşısı HPV aşısı, en sık hastalık yapan virüs tiplerine karşı koruma sağlar. Koruyuculuk, virüsle henüz karşılaşılmadan önce en yüksek düzeydedir; bu nedenle aşının ergenlik döneminde, cinsel yaşam başlamadan önce yapılması önerilir. Kız ve erkek çocuklarda uygulanır. Daha ileri yaşlarda ve cinsel yaşamı olan kişilerde de aşı gündeme gelebilir; bu durumda beklenen yarar kişiye göre değişir ve hekimle konuşularak karar verilir. Uygulama şeması yaşa göre farklılık gösterir. Ülkemizde aşının temin koşulları zaman içinde değişebildiğinden güncel durumu hekiminize sormanız yerinde olur. **Aşı, taramanın yerini tutmaz.** Aşı olan kişilerin de tarama programına katılması gerekir; çünkü aşı virüs tiplerinin tamamını kapsamaz. ## HPV partnere bulaşır mı, tedavisi var mıdır? HPV cinsel temasla, deri-deri temasıyla bulaşır; bulaş için ilişkinin tamamlanmış olması gerekmez. Uzun süreli bir ilişkide tarafların aynı virüsü paylaşıyor olması beklenen bir durumdur ve bu nedenle ayrı yaşamak ya da ilişkiyi kesmek gerekmez. Virüsün kendisini vücuttan temizleyen bir ilaç bulunmamaktadır. Tedavi edilen şey virüs değil, virüsün yol açtığı hücre değişikliğidir. Bu nedenle HPV pozitif bir kişiye antibiyotik ya da antiviral ilaç verilmesi yerinde bir uygulama değildir. Partnere rutin HPV testi yapılması da önerilmez; erkekler için onaylanmış bir tarama programı yoktur. Yapılabilecekler şunlardır: taramaya düzenli katılmak, sigarayı bırakmak (sigara virüsün temizlenmesini güçleştirir), bağışıklığı baskılayan bir durum varsa onu yönetmek ve uygunsa aşı olmak. Prezervatif kullanımı bulaş olasılığını azaltır ancak tüm teması kapsamadığı için tam koruma sağlamaz. Siğil görülmesi ayrı bir başlıktır; bu tipler kanser yapan tiplerden farklıdır ve kendi tedavisi vardır. Akıntı ya da kaşıntı eşlik ediyorsa değerlendirme [enfeksiyonlar ve akıntı](/enfeksiyonlar-ve-akinti) başlığı altında sürdürülür. ## Aşı kaç doz yapılır, hangi yaşta? Uygulama şeması yaşa göre değişir. Dokuz-on dört yaş aralığında başlanan aşılamada iki doz yeterli kabul edilir; on beş yaş ve sonrasında başlanıyorsa ya da bağışıklığı baskılayan bir durum varsa üç doz uygulanır. Dozlar arasındaki aralık uygulanan şemaya göre belirlenir. Koruyuculuk virüsle karşılaşmadan önce en yüksektir; bu nedenle öncelikli hedef ergenlik dönemidir. Daha ileri yaşlarda da aşı yapılabilir, ancak beklenen yarar kişiye göre değişir ve hekimle konuşularak karar verilir. Gebelik döneminde aşı önerilmez; aşı sırasında gebelik öğrenilirse kalan dozlar doğum sonrasına ertelenir, emzirme engel değildir. Kimlere uygulandığı ve ülkemizdeki güncel durum için [HPV aşısı kimlere yapılır](/hpv-asisi-kimlere-yapilir) yazısına bakabilirsiniz. ## Test öncesi nelere dikkat edilir? - Test için adet kanamasının olmadığı bir gün seçilir - İşlemden birkaç gün önce vajinal duş, vajinal krem ya da fitil kullanılmaması istenir - Test öncesindeki iki gün cinsel ilişkiden kaçınılması örneğin kalitesini artırır - Örnek alımı birkaç saniye sürer; çoğu kişi hafif bir baskı dışında ağrı hissetmez - Gebelikte smear alınabilir; hekiminizi gebeliğiniz konusunda bilgilendirmeniz yeterlidir Akıntı ya da kaşıntı şikâyetiniz varsa bunu testten önce söyleyin; bazı durumlarda önce [enfeksiyonun](/enfeksiyonlar-ve-akinti) tedavi edilmesi, sonra örnek alınması tercih edilir. ## Ne zaman hekime başvurmalı? Tarama zamanınız geldiyse, şikâyetiniz olmasa bile randevu almanız gerekir; bu testin amacı zaten şikâyet ortaya çıkmadan önce davranmaktır. İlişki sonrası kanama, iki adet arasında kanama, uzun süren ve kötü kokulu akıntı ya da menopoz döneminden sonra ortaya çıkan kanama varsa tarama takviminizi beklemeden başvurun. ## Rahim alınmışsa tarama gerekir mi? Yanıt, ameliyatın kapsamına ve nedenine bağlıdır. İyi huylu bir nedenle rahim ve rahim ağzı birlikte alındıysa ve daha önce ileri derecede hücre değişikliği öyküsü yoksa taramaya devam edilmesi gerekmez. Buna karşılık şu durumlarda izlem sürer: rahim ağzı yerinde bırakıldıysa tarama olağan programa göre devam eder; ameliyat öncesinde CIN 2 ya da 3 öyküsü varsa, rahim ağzı alınmış olsa bile vajina üst ucundan örnek alınarak izlem yapılır; ameliyat kötü huylu bir nedenle yapıldıysa izlem kendi protokolüne göre yürütülür. Bu nedenle ameliyat raporunuzu saklamanız ve hangi dokuların alındığını bilmeniz, sonraki yıllarda gereksiz ya da eksik tarama yapılmasını önler. Rahim alınma yolları ve kapsamı hakkında bilgi için [V-NOTES](/v-notes-izsiz-vajinal-cerrahi) sayfasına bakabilirsiniz. ## Tedavi sonrası gebelikte ne değişir? Rahim ağzından doku çıkarılan işlemlerden sonra gebe kalma olasılığı çoğu kişide değişmez. Değişen, gebeliğin izlenme biçimidir: çıkarılan dokunun derinliği arttıkça erken doğum olasılığında sınırlı bir artış bildirilmiştir. Bu artış, işlemin yapılmaması gerektiği anlamına gelmez; tedavi edilmeyen ileri hücre değişikliğinin riski çok daha büyüktür. Gebe kalındığında yapılması gereken, bu öyküyü takibi yapan hekime söylemektir. İkinci üç aylık dönemde rahim ağzı uzunluğunun ultrasonla ölçülmesi istenebilir; kısalma saptanırsa ek önlemler gündeme gelir. Her kişiye rutin bir dikiş uygulaması yapılmaz; karar ölçüme ve öyküye göre verilir. İzlem [gebelik takibi](/gebelik-takibi) ve gerekirse [riskli gebelik](/riskli-gebelik) başlıkları altında yürütülür. ## Menopozdan sonra tarama ne zaman biter? Yaygın bir yanlış, menopozla birlikte taramanın gereksizleştiğidir. Rahim ağzı kanseri bu yaş grubunda da görülür; dahası, tanı sıklıkla daha ileri evrede konur çünkü tarama bırakılmıştır. Ulusal programda tarama 65 yaşında sonlanır. Bunun koşulu, önceki yıllardaki taramaların düzenli ve negatif olmasıdır. Daha önce hiç tarama yaptırmamış ya da düzensiz yaptırmış kişilerde 65 yaşından sonra da tarama yapılması önerilir; geçmişte ileri hücre değişikliği saptanmış olanlarda izlem daha uzun sürer. Menopozdan sonra ortaya çıkan herhangi bir kanama ise tarama başlığının dışındadır ve tarama sonucu normal olsa bile ayrıca değerlendirilir; ayrıntı için [menopoz](/menopoz) sayfasına bakabilirsiniz. ## Süreç adım adım 1. **Randevu ve zamanlama** — Adet kanamanızın olmadığı bir gün seçilir. Akıntı ya da kaşıntı şikâyetiniz varsa randevu sırasında belirtmeniz istenir. 2. **Görüşme** — Önceki tarama sonuçlarınız, aşı durumunuz ve varsa şikâyetleriniz kayda alınır. 3. **Örnek alınması** — Muayene sırasında rahim ağzından fırça benzeri bir araçla hücre örneği alınır; işlem birkaç saniye sürer. 4. **Laboratuvar incelemesi** — Örnek hücre incelemesi ve gerekiyorsa HPV testi için gönderilir. Sonuç süresi laboratuvara göre değişir. 5. **Sonucun birlikte okunması** — Sonuç normalse bir sonraki tarama tarihi verilir; anormalse bir sonraki adım yazılı olarak anlatılır. 6. **Gerekirse kolposkopi** — Şüpheli alanlar büyüteçli cihazla incelenir, gerekirse doku örneği alınır. ## Tarama takvimi | Zaman | Beklenen | Yapabilecekleriniz | Dikkat | | --- | --- | --- | --- | | 30 yaş | Ulusal tarama programı bu yaşta başlar | İlk HPV temelli tarama | Şikâyetiniz olmasa da tarama yaptırılır | | Sonuç negatifse 5 yılda bir | Rutin tarama aralığı | HPV temelli tarama tekrarı | Daha sık test yapmak ek koruma sağlamaz | | HPV pozitif, hücre incelemesi normalse | Virüsün temizlenip temizlenmediğine bakılır | Hekiminizin belirlediği aralıkta kontrol testi | Bu aralık kişiye göre değişir; kendiliğinden ertelemeyin | | Kolposkopi sonrası | Birkaç gün lekelenme ve koyu renkli akıntı olabilir | Biyopsi sonucunun birlikte değerlendirilmesi | Bu dönemde vajinal duş, tampon ve cinsel ilişkiden kaçınılması istenir | | 65 yaş | Düzenli taraması olan ve sonuçları normal seyreden kişilerde tarama sonlandırılabilir | Kapanış değerlendirmesi | Anormal sonuç öyküsü varsa izlem sürdürülür | ## Kimler için uygun değil? - Otuz yaşın altındaki kadınlarda HPV taraması ulusal programın bir parçası değildir. - Adet kanaması sırasında örnek alınması uygun değildir; sonuç yetersiz çıkabilir. - Aktif ve yoğun enfeksiyon varlığında tarama örneği alınması genellikle ertelenir; önce enfeksiyon tedavi edilir. - HPV aşısı gebelik döneminde uygulanmaz; gebelik sonrasına planlanır. - Aşı yaptırmış olmak taramadan muaf tutulma nedeni değildir; aşı tüm virüs tiplerini kapsamaz. - Rahim ağzı alınmış kişilerde tarama, ancak altta yatan nedene göre planlanır; herkes için sürdürülmesi gerekmez. ## Acil belirtiler Aşağıdakilerden biri olursa hekime veya en yakın acile başvurun: - İlişki sonrası tekrarlayan kanama - İki adet arasında ortaya çıkan ve tekrar eden kanama - Menopoz döneminden sonra görülen her türlü kanama - Uzun süren, kötü kokulu ve kanla karışık akıntı - Geçmeyen kasık ve bel ağrısına eşlik eden kanama ## Sık yanlış bilinenler - **Yanlış:** HPV pozitif çıkmak kanser olduğum anlamına gelir. **Doğru:** HPV pozitifliği yalnızca virüsle karşılaşıldığını gösterir. Virüs çoğu kişide kendiliğinden temizlenir; kanser, uzun yıllar süren kalıcı enfeksiyonun sonunda gelişir. - **Yanlış:** Aşı olduysam artık tarama yaptırmama gerek yok. **Doğru:** Aşı hastalık yapan virüs tiplerinin tamamını kapsamaz. Bu nedenle aşılı kişiler de tarama programına katılmayı sürdürür. - **Yanlış:** Tek eşliysem HPV bulaşmaz. **Doğru:** Virüs geçmişteki bir temasla alınmış ve yıllarca sessiz kalmış olabilir. Bu nedenle pozitif sonuç, bugünkü ilişki hakkında bir bilgi vermez. - **Yanlış:** Smear sonucu normalse her yıl tekrarlanmalıdır. **Doğru:** Hastalık yavaş gelişir. Ulusal program, HPV temelli taramanın beş yılda bir yapılmasını önerir; kişiye özel durumlar dışında daha sık test gerekmez. ## Sık sorulan sorular ### Smear ağrılı bir işlem mi? Genellikle ağrısızdır. Örnek alınırken kısa süreli bir baskı ya da hafif rahatsızlık hissedilebilir; işlem birkaç saniye sürer ve sonrasında günlük yaşama hemen dönülür. ### Bakireysem smear yaptırmalı mıyım? Hiç cinsel ilişkide bulunmamış kişilerde rahim ağzı kanseri riski çok düşüktür ve rutin tarama önerilmez. Şikâyet varsa hekiminiz farklı bir değerlendirme yöntemi seçer. ### HPV nasıl bulaşır? Cinsel temasla, cilt teması yoluyla bulaşır. Prezervatif riski azaltır ancak temas eden tüm bölgeleri kapatmadığı için tam koruma sağlamaz. ### HPV'yi eşim de taşıyor mudur? Virüs çiftlerin ikisinde de bulunabilir. Erkeklerde rutin bir tarama testi önerilmemektedir. Bu nedenle sonuç, kimin ne zaman aldığına dair bir bilgi vermez. ### HPV'yi tedavi eden bir ilaç var mı? Virüsün kendisini ortadan kaldıran bir tedavi yoktur. Tedavi, virüsün yol açtığı hücre değişikliklerine yöneliktir. Bağışıklık sistemi virüsü çoğu zaman kendiliğinden temizler. ### Kolposkopi biyopsisi sonrası neye dikkat etmeliyim? Birkaç gün lekelenme ve koyu renkli akıntı olabilir. Bu dönemde vajinal duş, tampon ve cinsel ilişkiden kaçınmanız istenir. Ateş ve yoğun kanama olursa başvurun. ### Gebeyken smear aldırabilir miyim? Alınabilir. Gebeliğinizi hekiminize söylemeniz yeterlidir. Gerekli görülürse kolposkopi de yapılabilir; biyopsi kararı bu dönemde daha seçici verilir. ### Sonucum yetersiz çıktı, kötü bir şey mi? Hayır. Yetersiz sonuç, örnekteki hücrelerin değerlendirmeye uygun olmadığını gösteren teknik bir durumdur. Test uygun bir zamanda tekrarlanır. ### Rahim alındıysa tarama sürer mi? İyi huylu bir nedenle rahim ve rahim ağzı birlikte alındıysa çoğu durumda taramaya gerek kalmaz. Anormal hücre öyküsü varsa izlem sürdürülür; kararı hekiminiz verir. ### HPV pozitif çıktım, eşime de test yapılmalı mı? Erkekler için onaylanmış bir tarama programı yoktur ve rutin test önerilmez. Virüsü vücuttan temizleyen bir ilaç da bulunmamaktadır; tedavi edilen, virüsün yol açtığı hücre değişikliğidir. ### Rahmim alındı, smear yaptırmaya devam etmeli miyim? İyi huylu bir nedenle rahim ve rahim ağzı birlikte alındıysa ve ileri hücre değişikliği öykünüz yoksa gerekmez. Rahim ağzı yerinde bırakıldıysa ya da CIN 2-3 öykünüz varsa izlem sürer. ### Aşı oldum, yine de tarama yaptırmalı mıyım? Evet. Aşı virüs tiplerinin tamamını kapsamaz; bu nedenle aşılı kişilerin de ulusal tarama programına katılması gerekir. ## Kaynaklar 1. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Serviks Kanseri Tarama Programı ulusal standartları. 2. Dünya Sağlık Örgütü. Rahim ağzı kanseri öncü lezyonlarının taranması ve tedavisine ilişkin kılavuz (ikinci baskı, 2021). 3. American College of Obstetricians and Gynecologists. Cervical Cancer Screening ve HPV Vaccination klinik uygulama belgeleri. 4. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Cervical screening ve kolposkopi uygulamalarına ilişkin rehber belgeler. 5. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Serviks Kanseri Tarama Programı Ulusal Standartları. 6. Perkins RB, et al. ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines for Abnormal Cervical Cancer Screening Tests and Cancer Precursors. 2019. 7. World Health Organization. Human papillomavirus vaccines: WHO position paper. 2022. ## İlgili sayfalar - [Enfeksiyonlar ve Akıntı](https://drkubrasevimpehlivan.com/enfeksiyonlar-ve-akinti) — Akıntı şikâyetinin değerlendirilmesi - [Adet Düzensizliği](https://drkubrasevimpehlivan.com/adet-duzensizligi) — Ara kanama ve ilişki sonrası kanama - [Menopoz](https://drkubrasevimpehlivan.com/menopoz) — Menopoz sonrası kanamanın değerlendirilmesi - [HPV aşısı kimlere yapılır?](https://drkubrasevimpehlivan.com/hpv-asisi-kimlere-yapilir) — Yaş, doz ve güncel durum - [Vajinal akıntı renkleri](https://drkubrasevimpehlivan.com/vajinal-akinti-renkleri-ne-anlama-gelir) — Renk neyi düşündürür --- Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi kararları yalnızca muayene sonrasında, sizinle birlikte verilir.